Spis treści
Właściwe wykończenie hal produkcyjnych to podstawa bezpieczeństwa, efektywności operacyjnej, higieny czy komfortu pracy. Nie można też pominąć kwestii estetyki, która wprawdzie nie jest najistotniejsza w kontekście firm produkcyjnych. Jednak z drugiej strony – co szkodzi zadbać również o komfort wizualny pracowników? Z całą pewnością wymogi dotyczące wykończenia wnętrza obiektów przemysłowych mogą się diametralnie różnić. Inne będą bowiem potrzeby firm z branży spożywczej czy chemicznej, a inne oczekiwania będzie natomiast miała firma z branży maszynowej czy z sektora automotive. Jeszcze bardziej specjalistyczne będą z kolei wymagania np. co do wykończenia chłodni bądź mroźni.
Projektując wykończenie hal przemysłowych, należy więc uwzględnić różne aspekty, które mogą sprawić, że dany obiekt będzie w pełni funkcjonalny i będzie idealnie dopasowany do konkretnej specyfiki branży czy przedsiębiorstwa. W tym kontekście ważne mogą być m.in. odpowiednio dobrane posadzki, wykończenie ścian czy stropów, dodatkowe elementy ochronne, a nawet układ maszyn i pozostałego sprzętu w hali.
Polecany artykuł:
Posadzki przemysłowe
Podłoga w hali produkcyjnej to powierzchnia, która w ciągu jednej zmiany jest zmuszona wytrzymać np. przejazdy dziesiątek wózków widłowych, uderzenia opadających palet, rozlane chemikalia czy zmieniające się temperatury. Wybór właściwego systemu posadzkowego jest więc decyzją wręcz o strategicznym znaczeniu dla właściwego funkcjonowania zakładu.
W większości hal przemysłowych, w których ruch wózków widłowych i innych pojazdów jest umiarkowany, optymalnym rozwiązaniem mogą być posadzki epoksydowe. Powłoka z żywicy epoksydowej tworzy gładką, szczelną i wyjątkowo wytrzymałą powierzchnię. W zależności od potrzeb (zabezpieczenie przed pyleniem, łatwość czyszczenia, odporność na uderzenia, intensywność ruchu, obciążenia mechaniczne) mogą to być powłoki cienkowarstwowe (0,5-3 mm) lub grubowarstwowe (4-9 mm)
Powłoki epoksydowe można modyfikować dodatkami, dzięki którym posadzki zyskują właściwości antypoślizgowe, antyelektrostatyczne czy stają się bardziej odporne chemicznie. W przemyśle spożywczym często stosuje się systemy w jasnych kolorach – beżowym lub szarym – na których widoczne są wszelkie zanieczyszczenia.
Jeśli niezbędna jest większa elastyczność (np. w pomieszczeniach o dużych wahaniach temperatury), wówczas lepszym rozwiązaniem mogą być posadzki poliuretanowe. Są one bardziej trwałe i dłużej zachowują integralność w mniej sprzyjających warunkach.
Ściany działowe
Surowa hala produkcyjna to zazwyczaj jedna wielka przestrzeń pod wspólnym dachem. Podstawą do jej efektywnego wykorzystania jest właściwe wydzielenie stref funkcjonalnych przy pomocy ścianek działowych. Instalacja przegród wewnętrznych w hali pozwala na lepszą organizację produkcji, logistyki i przestrzeni socjalnej, w tym na oddzielenie produkcji od magazynowania, części brudnej od czystej lub stref głośnych od cichych.
Wydzielone pomieszczenia można osobno ogrzewać, chłodzić czy wentylować. Ściany działowe pozwalają na akustyczne odizolowanie głośnych maszyn od stanowisk, które wymagają koncentracji. Ponadto ścian mogą pełnić funkcję przegród ognioodpornych, spowalniając rozprzestrzenianie się ognia i dymu.
Najczęściej ściany działowe wykonuje się w technologii płyt warstwowych z dwoma warstwami blach stalowych (rzadziej aluminiowych) i rdzeniem izolacyjnym między nimi. Rdzeniem tym może być pianka poliuretanowa, wełna mineralna czy styropian. Zaletą takich paneli jest szybki montaż, bez konieczności tynkowania czy malowania.
Alternatywą mogą być aluminiowo-szklane przegrody. Stosuje się je tam, gdzie np. osoba odpowiedzialna za produkcję musi widzieć co dzieje się na hali, a jednocześnie potrzebna jest izolacja akustyczna.
W strefach o szczególnie wysokim poziomie hałasu standardowe przegrody uzupełnia się specjalistycznymi panelami dźwiękochłonnymi. Maty wygłuszające montowane po wewnętrznej stronie ścian i wolnostojące ekrany akustyczne wokół najbardziej hałaśliwych stanowisk potrafią zredukować poziom dźwięku o 20-30 dB.
Ochrona powierzchni i wykończenie
Po zamontowaniu ścian działowych konieczne jest ich właściwe wykończenie i zabezpieczenie. Jeśli nie stosuje się gotowych systemów panelowych, podstawą wykończenia jest tradycyjne malowanie. W przemyśle używa się specjalistycznych farb znacznie bardziej wytrzymałych niż w budownictwie mieszkaniowym. Farby dwuskładnikowe na bazie żywic epoksydowych wytwarzają np. twardą, nieprzepuszczalną warstwę wytrzymującą uderzenia, zadrapania i agresywne mycie.
Alternatywą są systemy poliuretanowe – bardziej elastyczne, lepiej znoszące odkształcenia termiczne, z gładką powierzchnią, która ułatwia dezynfekcję. W obiektach spożywczych i medycznych coraz częściej sięga się po farby wzbogacone jonami metali (srebro, tytan), które aktywnie przeciwdziałają rozmnażaniu się bakterii i grzybów na powierzchni ścian.
Sufity
Przestrzeń pod dachem hali często bywa pomijana w planach wykończenia, a przecież to właśnie stamtąd odbija się większość światła i rozprzestrzenia hałas. Pozostawienie stalowej struktury dachowej bez osłony to najprostsze i najtańsze podejście, typowe dla warsztatów, magazynów czy zakładów obróbki metalu. Konstrukcję pokrywa się farbami antykorozyjnymi, często w jasnych odcieniach zwiększających luminancję.
Montaż systemów podwieszanych poniżej konstrukcji nośnej pozwala ukryć nieestetyczne przewody instalacyjne, poprawić izolację termiczną i akustykę. W przemyśle stosuje się najczęściej systemy specjalistyczne z paneli metalowych bądź płyt kompozytowych z rdzeniem dźwiękochłonnym.
Polecany artykuł:
Dodatkowa ochrona mechaniczna
Intensywny ruch pojazdów transportowych, robotów oraz maszyn i urządzeń produkcyjnych może powodować uszkodzenia elementów infrastruktury hali produkcyjnej. Stąd konieczne jest stosowanie dodatkowych środków ochrony mechanicznej.
Standardem są odbojnice narożne, które montuje się na wszystkich zewnętrznych narożach ścian do wysokości odpowiadającej gabarytom poruszających się wózków (zazwyczaj 1,2-1,5 m). Wykonuje się je m.in. z PVC, gumy przemysłowej, stali czy aluminium anodowego. Kolejnym stosowanym środkiem są listwy ochronne, które montuje się w strefach szczególnie narażonych na wysokości najczęstszych uderzeń na całej długości ścian. Ważnym elementem bezpieczeństwa są również osłony słupów konstrukcyjnych. Niezabezpieczony słup stalowy to zagrożenie zarówno dla konstrukcji budynku, jak i dla bezpieczeństwa operatorów. Stosuje się tuleje z różnych materiałów o średnicy większej od słupa, pochłaniające energię uderzenia.
Polecany artykuł:
Oznakowania i linie technologiczne
Każda sprawnie funkcjonująca hala wymaga czytelnego systemu oznakowań. Malowanie przemysłowe linii ruchu, stref magazynowych i stanowisk pracy to nie tylko wymóg BHP, ale także narzędzie, które optymalizuje przepływ materiałów. Standardowo stosuje się oznakowanie do wyznaczania:
- dróg komunikacyjnych dla wózków i pieszych,
- stref magazynowych i miejsca składowania,
- stref niebezpiecznych wokół maszyn,
- innych miejsc szczególnie niebezpiecznych.
Linie można malować farbami (tańsze rozwiązanie, ale wymagające okresowego odnawiania) lub stosować taśmy z twardych tworzyw (droższe, ale znacznie trwalsze przy intensywnym ruchu).
Aspekty funkcjonalne wykończenia hal przemysłowych
Właściwe wykończenie hali produkcyjnej lub magazynowej wspiera efektywność operacyjną na wiele sposobów, które są często niedoceniane na etapie projektu.
Jasne ściany i sufit mogą zwiększyć natężenie światła w hali o 20-30% bez dodatkowych opraw. W praktyce oznacza to niższe rachunki za prąd i lepszą widoczność.
Odpowiednio zastosowany system kolorów ułatwia orientację w dużych halach. Różne kolory oznaczają strefy funkcjonalne (produkcja, magazyn, strefa techniczna), drogi ewakuacyjne, obszary zagrożeń. To szczególnie ważne dla pracowników tymczasowych czy gości.
W miejscach potencjalnie mokrych lub narażonych na rozlanie substancji (mycie, strefa rozładunku) posadzki muszą mieć właściwości antypoślizgowe. Osiąga się to poprzez dodanie kruszywa do powłoki lub poprzez fazowanie powierzchni (rowki, wytłoczenia).
W niektórych zakładach produkcyjnych, w których istnieje ryzyko wyładowań elektrostatycznych (ESD), konieczne jest zastosowanie odpowiednich rozwiązań, które zredukują to niebezpieczeństwo. W tym celu zalecane jest stosowanie odpowiednich powłok czy farb w wersji ESD, które zapobiegają gromadzeniu się ładunków elektrostatycznych.
Podsumowanie
Wykończenie hal produkcyjnych to złożone przedsięwzięcie, które wymaga znajomości nie tylko technologii budowlanych, ale przede wszystkim specyfiki branży i procesów, które będą w hali realizowane. Posadzki, malowanie, systemy panelowe i zabezpieczenia mechaniczne nie są uniwersalnymi rozwiązaniami – każda branża może mieć swoje unikalne wymagania.
Koszty właściwego wykończenia hali mogą podnieść ogólną wartość całej inwestycji, jednak jest to wydatek, który szybko się zwróci. Trwała posadzka nie wymaga częstych napraw, wzmocnienia naroży chronią przed kosztownymi uszkodzeniami konstrukcji, a odpowiednie oznakowanie redukuje liczbę kolizji i wypadków.
Zobacz: Najnowocześniejsze hale przemysłowe w Polsce
Źródło: Wykończenie hal produkcyjnych a bezpieczeństwo i efektywność operacyjna
